ΔΙΚΑΝΝΟ

Ειδήσεις για το κυνήγι, τα θηράματα και την ύπαιθρο μακριά από συμφέροντα και χορηγούς

«Διαμέτρημα cal. 20″… προτερήματα & αποδόσεις του.

Α 20 gauge Anson & Deeley, boxlock (φωτο αρχείου)

Παλαιότερα στην Ελληνική αγορά υπήρχαν όπλα διαφόρων διαμετρημάτων.

Πολύ διαδεδομένα ήταν τα διαμετρήματα 16 και 20. Από ανέκαθεν την ποσοτική πρωτιά στις πωλήσεις κράτησαν τα όπλα διαμετρήματος 12, όμως με το πέρασμα των χρόνων αυτή η υπεροχή του Cal 12 αυξήθηκε.
Και αυτή η επικράτηση του Cal 12, δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά παρατηρείται διεθνώς. Οι κατασκευαστές έδωσαν περισσότερη βαρύτητα στην κατασκευή «δωδεκαριών» όπλων, και σταδιακά υποβάθμισαν την κατασκευή άλλων διαμετρημάτων.

 
Σήμερα ένα δωδεκάρι όπλο μπορεί να ρίξει γομώσεις βάρους σκαγιών από 24 έως 56 γραμμάρια. Δηλαδή, με λίγα λόγια μπορεί να υποκαταστήσει το διαμέτρημα 20- 16- 14 –10 –8.  Κάποια από τα προαναφερόμενα διαμετρήματα καταργήθηκαν εντελώς, όπως το Cal 14 και το Cal 8.

Τα υπόλοιπα παρέμειναν, κατέχοντας ένα μικρό ποσοστό της αγοράς.  Η εξέλιξη όμως της τεχνολογίας επιβάρυνε περισσότερο τα πράγματα για τα υπόλοιπα διαμετρήματα, αφού για την κατασκευή όπλων επιλέχτηκαν και άλλα υλικά, με αποτέλεσμα το συνολικό βάρος των όπλων να μειωθεί, με αποτέλεσμα τα όποια πλεονεκτήματα διατηρούσαν τα υπόλοιπα διαμετρήματα (μικρότερα του Cal 12) σε σχέση με το Cal 12, τα έχασαν και αυτά.

 
Οι μόνοι που έμειναν πιστοί στα μικρά διαμετρήματα ήταν οι αμερικανοί κυνηγοί. Αν και αυτό αποτελεί σχήμα οξύμωρο, αλλά δεν παύει να είναι η αλήθεια.
Οι αμερικανοί συνήθως έχουν ως ιδεώδες το να μεγαλώνουν τις διαστάσεις των πραγμάτων. Μην ξεχνάτε ότι η λέξη magnum είναι αμερικανικής προέλευσης και για χρόνια αποτέλεσε σήμα δύναμης και ισχύος.
Ωστόσο τα υπόλοιπα διαμετρήματα εκτός του 12 παρουσιάζουν σημαντικό αγοραστικό ενδιαφέρον στην αμερικάνικη αγορά και ιδιαίτερα τα μικρότερα του Cal 12.
 
Ένα διαμέτρημα που μπόρεσε να σταθεί περισσότερο από τα υπόλοιπα σε παγκόσμιο επίπεδο είναι το Cal 20. O αμερικανός αρθρογράφος Bill Baines που ειδικεύεται σε θέματα όπλων, αναφέρει για τα διαμετρήματα:

«Το «δωδεκάρι» όπλο είναι ένα όπλο γενικό. Το 410 (36) είναι όπλο για παιδιά ή για γυναίκες.
Το «εικοσάρι» είναι όπλο κατάλληλο για όλα τα κυνήγια.» Πραγματικά, το 20 ως διαμέτρημα συγκεντρώνει αρκετά προτερήματα. Γι αυτόν το λόγο μπόρεσε να αντισταθεί στην πίεση που δέχτηκε από το Cal 12 και να παραμείνει στην αγορά, κατέχοντας την δεύτερη θέση προτίμησης με πρώτο το Cal 12.
 
Στη συνέχεια θα αναλύσουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που παρουσιάζει το διαμέτρημα 20, ξεκινώντας από το βάρος γόμωσης που μπορεί να ρίξει ένα «εικοσάρι» όπλο.
Η ιδανική γόμωση για αυτά τα όπλα είναι τα σκάγια 24-25-26 γραμμαρίων, όμως τα περισσότερα όπλα Cal 20 που κατασκευάζονται σήμερα διαθέτουν θαλάμες 76 χιλιοστών (magnum) και μπορούν να ρίξουν γομώσεις έως και 35 γραμμάρια (βάρος σκαγιών).
Το πρόβλημα που δημιουργείται με τις γομώσεις που ξεπερνούν τα 28 γραμμάρια είναι ότι δημιουργείται μεγάλη κολώνα σκαγιών μέσα στην κάνη με αποτέλεσμα και οι πιέσεις να αυξάνονται λόγω μεγαλύτερης επιφάνειας τριβής αλλά και κατά την πορεία των σκαγιών έξω από την κάνη να δημιουργείται μεγάλη άτρακτος (σε μήκος).

Οι κάτοχοι όπλων Cal 20 θα πρέπει να χρησιμοποιούν γομώσεις που το βάρος τους δεν υπερβαίνει τα 28 γραμμάρια έτσι ώστε να αποφεύγονται προβλήματα συσσωμάτωσης των σκαγιών και η δημιουργία υψηλών πιέσεων στο εσωτερικό της κάνης. Για να γίνει κατανοητό αυτό στη συνέχεια θα κάνουμε έναν παραλληλισμό με ένα όπλο Cal 12.
 
Στην εποχή μας υπάρχουν αρκετά όπλα Cal 12 στην αγορά που διαθέτουν θαλάμη με μήκος 76 χιλιοστά (magnum) και μπορούν να “φιλοξενήσουν” στις θαλάμες τους φυσίγγια με βάρος σκαγιών έως και 56 γραμμάρια. Κανένας όμως κυνηγός δεν χρησιμοποιεί ευρέως τέτοια φυσίγγια. Αυτές οι γομώσεις προορίζονται για περιορισμένη χρήση.
Σε αντιστοιχία το ίδιο συμβαίνει και με τη γόμωση των 35 γραμμαρίων: 
για το Cal 20 – θεωρείται υπεργόμωση, ενώ μια γόμωση 24 γραμμαρίων για το Cal 20 είναι κάτι αντίστοιχο με μια γόμωση 32 γραμμάρια για το Cal 12, δηλαδή μια φυσιολογική γόμωση που μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε για το κυνήγι των περισσότερων θηραμάτων.
 
Ένα σημαντικό πλεονέκτημα που παρουσιάζουν τα όπλα Cal 20, σε σύγκριση πάντα με τα Cal 12 είναι το βάρος. Για ένα όπλο Cal 12 το βάρος κυμαίνεται μεταξύ 2.500 γρ και 4.000 γρ. (με εξαίρεση κάποια όπλα Cal 12, όπως το γαλλικό BRETTON που έχει βάρος 2.400 γρ.).
Για τα όπλα Cal 12 που έχουν βάρος μικρότερο από τα 3.000 γρ. οι κατασκευαστές για να το επιτύχουν αυτό επιστράτευσαν νέα υλικά κατασκευής (ergal, ανθρακωνήματα, κλπ.) που παρουσιάζουν τις ίδιες μηχανικές ικανότητες με τον χάλυβα, αλλά έχουν μικρότερο βάρος.
Ένα όπλο Cal 20 με ατσάλινη βάση (δίκαννο, αλληλεπίθετο) δεν ξεπερνά το βάρος των 3.000 γρ. Αν το ίδιο όπλο κατά την κατασκευή του είχε βάση Ergal, θα ήταν ελαφρύτερο από 2.500 γρ. Στο σημείο αυτό θα προσθέσουμε άλλη μια σύγκριση μεταξύ του Cal 12 και του cal 20.
 
Ένα αυτογεμές (καραμπίνα) Cal 12, με μήκος κάνης 71 εκ. και βάση από Ergal, έχει βάρος που κυμαίνεται από 2.900 έως 3.500 γρ. Ένα αντίστοιχο αυτογεμές Cal 20 έχει βάρος που κυμαίνεται μεταξύ 2.500 και 3.000 γρ. Δηλαδή η μεταξύ τους διαφορά είναι γύρω στο μισό κιλό. Επομένως εκείνοι που πραγματοποιούν πολύωρα περπατητά κυνήγια γνωρίζουν πολύ καλά τί σημαίνει να μεταφέρουν για ώρες ένα όπλο μισό κιλό ελαφρύτερο!
Να σημειώσουμε ότι εκτός από τα βάρη των όπλων που προαναφέραμε, υπάρχουν και εξαιρέσεις από τον κανόνα, δηλαδή όπλα Cal 12 που ίσως να είναι ελαφρύτερα. Όμως θα πρέπει να αναλογιστείτε ότι με την ίδια τεχνοτροπία μπορούν να κατασκευαστούν και όπλα Cal 20 που η διαφορά βάρους τους θα κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με αυτά που προαναφέραμε.
 
Ένα άλλο προτέρημα που παρουσιάζουν τα εικοσάρια όπλα σε σχέση με τα δωδεκάρια είναι η λεπτότητα κατασκευής. Τα όπλα μικρότερου διαμετρήματος από το Cal 12 έχουν αυτό το προτέρημα. Άν έχετε τη δυνατότητα να συγκρίνετε δύο ίδια όπλα του ίδιου κατασκευαστή (είτε αυτά είναι αυτογεμές, είτε δίκαννα ή αλληλεπίθετα), θα διαπιστώσετε τη διαφορά στην λεπτότητα της κατασκευής.
Και φυσικά όταν αναφέρουμε τη λέξη λεπτότητα εννοούμε την αισθητική πλευρά των όπλων και όχι λεπτομέρειες που αφορούν την μηχανική αντοχή τους. Βέβαια ίσως κάποιοι αναρωτηθούν (και πολύ εύλογα) αν μπορεί ένα όπλο Cal 20 να προσφέρει τα ίδια βλητικά αποτελέσματα με ένα όπλο Cal 12. H απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν μπορεί παρά να είναι πολύπλευρη και μπορεί να δοθεί λαμβάνοντας υπόψη κάποιους συμπληρωματικούς παράγοντες.
 
Ο πρώτος είναι ο ψυχολογικός. Χρειάζεται χρόνος και δοκιμές για να μπορέσει να πειστεί κάποιος ότι οι διαφορές είναι ελάχιστες. Ένας κυνηγός που για χρόνια χρησιμοποιεί όπλα Cal 12 χρειάζεται αρκετό χρόνο για να ξεπεράσει αυτόν τον ψυχολογικό παράγοντα.
Ο δεύτερος παράγοντας που θα πρέπει να εξετάσουμε, είναι το ωφέλιμο βεληνεκές. Στα 36,5 μέτρα που είναι η καθιερωμένη απόσταση δοκιμών στον πίνακα, ένα όπλο Cal 12 θα δώσει το ίδιο αποτέλεσμα με ένα όπλο Cal 20, με μόνη διαφορά τον αριθμό των σκαγιών που θα μπορούμε να μετρήσουμε πάνω στον πίνακα.

Και αυτό θα ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι για το όπλο Cal 20 θα χρησιμοποιήσουμε φυσίγγια με βάρος γόμωσης 24 γραμμάρια και για το όπλο Cal 12 φυσίγγια με βάρος γόμωσης 32 γραμμάρια και επίσης με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι θα χρησιμοποιήσουμε συγκεκριμένα φυσίγγια δίνουν καλό βλητικό αποτέλεσμα και στα δύο όπλα και ότι τα σκάγια να έχουν την ίδια διάμετρο.
 
Τότε, στην περίπτωση του Cal 12 θα πάρουμε μια πυκνή κατανομή σκαγιών και στην περίπτωση του Cal 20 θα πάρουμε μια καλή κατανομή με τη διαφορά ότι θα έχουμε λιγότερα σκάγια στον πίνακα. Και στις δύο περιπτώσεις όμως (όταν δεν υπάρχουν κενά), το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει αν σε ένα όπλο Cal 12 χρησιμοποιήσουμε δύο διαφορετικές γομώσεις, μία των 36 γραμμαρίων και μια των 52 γρ, όπου θα δούμε ότι το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο με τη μόνη διαφορά ότι στον πίνακα θα μετρήσουμε διαφορετικό αριθμό σκαγιών.
Και για αυτή τη λεπτομέρεια να αναφέρουμε ότι δεν πρέπει να σκέπτεται ο κυνηγός, ότι «όσο περισσότερα σκάγια, τόσο καλύτερα», γιατί αυτό είναι λάθος. Αυτό που είναι ουσιαστικό για ένα καλό αποτέλεσμα είναι κυρίως η καλή κατανομή των σκαγιών και όχι η αριθμητική υπεροχή τους σε μια επιφάνεια.
 
Ο Αμερικανός βλητικός και αρθρογράφος Jak Lewis για αυτό το θέμα αναφέρει τα εξής: “Η κορυφαία επιλογή για πουλιά που πετούν κοντά και γρήγορα είναι ένα όπλο διαμετρήματος 20”. Και αυτό ισχύει, γιατί το εικοσάρι είναι ελαφρύτερο και λεπτότερο και αυτό διευκολύνει τον κυνηγό σε “ταχύτερες” επωμίσεις με αποτέλεσμα να τον βοηθά στις “γρήγορες” τουφεκιές.
Τα εικοσάρια όπλα είναι ιδανικά για κυνήγια με σκύλο, όπου οι τουφεκιές κατά μέσον όρο δεν ξεπερνούν τα 25-30 μέτρα. Αν αναφερθούμε αναλυτικά στα διάφορα θηράματα θα διαπιστώσετε ότι σε κάποια κυνήγια (ορτυκιού, μπεκάτσας) όπου όλοι αναζητούν ένα όπλο ελαφρύ και γρήγορο, το εικοσάρι υπερτερεί.
 
Για το κυνήγι της τσίχλας (καρτέρι ή περπατητό) μια γόμωση των 24 ή 26 γραμμαρίων είναι υπέρ αρκετή. Και δεν πρέπει να παίρνουμε ως παράδειγμα τις τουφεκιές σε οριακές αποστάσεις, γιατί οι περισσότερες τουφεκιές στην τσίχλα ρίχνονται σε μεσαίες αποστάσεις.
Επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες τουφεκιές στην τσίχλα ρίχνονται σε μεσαίες αποστάσεις και επίσης να λαμβάνετε υπόψη σας ότι η τσίχλα είναι μικρό σε μέγεθος και γρήγορο πουλί.
Με το άρθρο αυτό δεν προσπαθούμε να μειώσουμε την αξία ή τη σημασία των όπλων διαμετρήματος 12, ούτε να αποδείξουμε ότι το διαμέτρημα 20 είναι καλύτερο.
 
Η επικράτηση του Cal 12 σε παγκόσμιο επίπεδο δεν είναι τυχαία. Το διαμέτρημα 12, ποσοστιαία συγκεντρώνει τα περισσότερα πλεονεκτήματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχει και ελαττώματα. Η ύπαρξη των διαφόρων διαμετρημάτων δεν είναι τυχαία, ούτε οφείλεται σε κάποιο εμπορικό τρικ, για να «αναγκάσει» τον κυνηγό να αναγκάζεται να αγοράζει όπλα διαφόρων διαμετρημάτων για να τα χρησιμοποιεί αναλόγως στα διάφορα θηράματα που κυνηγά.
Αυτό ισχύει στα ραβδωτά όπλα, όπου αναλόγως το θήραμα ο κυνηγός θα πρέπει να χρησιμοποιεί και όπλο ανάλογου διαμετρήματος. Στα ραβδωτά όπλα δεν υπάρχει η δυνατότητα της μέσης λύσης, δηλαδή η ύπαρξη όπλων που να είναι κατάλληλα για όλα τα θηράματα.
 
Στο λειόκαννο κυνηγετικό όπλο αυτή η δυνατότητα της μέσης λύσης υπάρχει, και μεταφράζεται στο Cal 12, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι θα πρέπει να καταργηθούν αυτομάτως τα άλλα διαμετρήματα.

Όσο υπάρχουν κυνηγοί που δεν συμβιβάζονται με τις μεσαίες λύσεις και επιζητούν τα ιδανικά μέσα για να επιδίδονται στο κυνήγι που έχουν επιλέξει, τα υπόλοιπα διαμετρήματα θα εξακολουθούν να υπάρχουν.

————————————————

Εδώ ένα άλλο δημοσίευμα του Νικ. Κυπρίδημου:

 Θα επιλέγατε 12αρι ή 20αρι;;!!!… για το κυνήγι σας».
 
Αυτή είναι μια πολύ συνηθισμένη ερώτηση από όσους ενδιαφέρονται να αγοράσουν 20άρι αντί για 12άρι.
 

Επίσης, συνηθισμένες είναι και οι απορίες όπως αυτές:

– «Πώς συμπεριφέρεται το κάθε διαμέτρημα σε αποστάσεις κυνηγίου ορτυκιού και μπεκάτσας, αν στο 20άρι βάλουμε ανοικτά τσοκ ή φυσίγγια διασποράς;»
 
– «Αν βάλουμε και στα δύο διαμετρήματα 24 γραμμάρια, θα έχουμε την ίδια συγκέντρωση στην ίδια απόσταση;»
 

– «Γιατί, εν ολίγοις, να προτιμήσουμε το 20άρι;»

 

Ας αρχίσουμε με το θέμα του διαμετρήματος.

 

Η αρχική ονομασία διαμετρημάτων του λειόκαννου γινόταν βάσει του βάρους της μολυβένιας μπάλας που δεχόταν η κάννη. Ετσι η μπάλα που ταιριάζει στο 12άρι ζύγισε 1/12 της λίβρας, ενώ στο 20άρι ζύγιζε 1/20 της λίβρας.
Εξ ορισμού γίνεται κατανοητό ότι η κάθε κάννη έχει την ιδανική της γόμωση. Σε χιλιοστά το 12 είναι 18,5 ενώ το 20 είναι 15,65.
 
Ο στενότερος αυλός έχει επιπτώσεις στη βλητική απόδοση.
 
Για να δώσει ίδιες ταχύτητες σκαγίων με τον μεγάλο αυλό, ο μικρότερης αυλός πρέπει να αναπτύξει υψηλότερες πιέσεις.
Οι αυξημένες πιέσεις σημαίνουν μεγαλύτερη πίεση στα σκάγια, άρα θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη παραμόρφωση των σκαγίων και αυτό σημαίνει περισσότερα σκάγια εκτός ευθείας τροχιάς.
 

Απόδοση τσοκαρίσματος

Η απόδοση τσοκαρίσματος σε κάθε διαμέτρημα είναι ίδια. Για παράδειγμα, το μισό τσοκ στο 12 και στο 20 έχουν την ίδια απόδοση σε ποσοστιαία βάση, θα βάλουν 64% των σκαγίων στον κύκλο των 75 εκατοστών στα 35 μέτρα.
 
Εχοντας υπόψη το φορτίο, η γόμωση, του κάθε διαμετρήματος είναι προφανές ότι το 12άρι θα βάλει περισσότερα σκάγια στον κύκλο απλά επειδή το 12άρι φυσίγγι περιέχει περισσότερα σκάγια.
Αν υποθέσουμε ότι η «κανονική» γόμωση του κάθε διαμετρήματος είναι 24 γραμμάρια στο 20 και 32 γραμμάρια στο 12, η διαφορά είναι εμφανής!
 

Αυτή η διαφορά εξηγεί την μείωση του βεληνεκούς καθώς μικραίνει το διαμέτρημα.

Σε αποστάσεις κυνηγίου μπεκάτσας και ορτυκιού, δηλαδή στα 15 με 30 μέτρα, το 20 με τη γόμωση των 24 γραμμαρίων με κατάλληλα σκάγια, π.χ. νούμερο 9, είναι αρκετό.
Τα 24 γραμμάρια νούμερο 9 περιέχουν 480 με 500 σκάγια και αυτά είναι αρκετά για να δώσουν την κατάλληλη πυκνότητα στην τουφεκιά σε αυτές τις αποστάσεις για να πάρει το θήραμα τα 3 χτυπήματα για άμεση καταβολή.
 
Το τσοκάρισμα που χρειάζεται σε αυτά τα θηράματα είναι όμοιο με αυτό που θα βάζαμε σε ένα 12άρι στην ίδια απόσταση. Αν έχουμε τσοκάκια, το τσοκάκι διασποράς είναι μια καλή επιλογή.
Φυσίγγια με διασπορέα στο 20 είναι σπάνια, υπάρχουν κάποτε φυσίγγια με πεπλατυμένα σκάγια και αυτά δίνουν μεγάλο άνοιγμα.
 

Με μάλλινη τάπα

Για πιο συμβατικές λύσεις τα φυσίγγια με μάλλινη τάπα από κάννη κύλινδρο δίνουν και αυτά καλή διασπορά.
Τώρα για τη σύγκριση του 12 και του 20 με την ίδια γόμωση, π.χ. 24 γραμμάρια. Το 12 υπερτερεί!
Λόγω χαμηλότερων πιέσεων στην κάννη και λόγω κοντύτερης στήλης σκαγίων, η τουφεκιά του θα είχε καλύτερη κατανομή επειδή θα φτάσουν στο στόχο περισσότερα σκάγια σε καλύτερη κατάσταση απ’ ό,τι στο 20άρι.
 

Γιατί να επιλέξουμε ένα 20άρι;

Επειδή είναι πιο λεπτό όπλο σε διαστάσεις, πιο ελαφρύ, τείνει να κλωτσά λιγότερο και παράγει χαμηλότερο ήχο. Ο χαμηλότερος ήχος για μερικούς κυνηγούς είναι σημαντικό στοιχείο στην πρόληψη του πονοκέφαλου.
Ομως σε τελική ανάλυση είναι θέμα αισθητικής και όχι βλητικής.

 

 

Πηγές:
a) ΚΥΝΗΓΕΣΙΑ- ΚΥΝΟΦΙΛΙΑ, και Γ.Πέππας-ΚΥΝΗΓΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟΝ 
b) Eθνος-Κυνήγι_1  και Εθνος-Κυνήγι_2

Advertisements

About Δίκαννο20gauge

Μπλογκ για το κυνήγι, την κυνηγετική παιδεία, εκπαίδευση, διαχείριση θηραμάτων μας, κυνηγετικών όπλων και γομώσεων, μα και τεχνικές κυνηγιού αλλά και κυνοφιλικά ζητήματα με σκοπό- στόχο την πληρέστερη ενημέρωση, ανταλλαγή απόψεων και την θετική συμβολή δυνατόν στην ανάπτυξη των αντίστοιχων κυνηγετικών και κυνοφιλικών χώρων στην Ελλάδα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

dasarxeio.com

ενημέρωση σε δασικά και περιβαλλοντικά θέματα

ΔΙΚΑΝΝΟ

Ειδήσεις για το κυνήγι, τα θηράματα και την ύπαιθρο μακριά από συμφέροντα και χορηγούς

The Daily Post

The Art and Craft of Blogging

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Αρέσει σε %d bloggers: